Wejście na rynek niemiecki: spółka, oddział czy zakup firmy — i dlaczego warto spojrzeć na Nadrenię Północną-Westfalię
Wystąpiłem jako prelegent na spotkaniu współorganizowanym przez Regionalną Izbę Przemysłowo-Handlową w Gliwicach oraz NRW.Global Business — agencję przyciągania inwestycji niemieckiego kraju związkowego Nadrenia Północna-Westfalia. Mówiłem o tym, o co pyta mnie niemal każdy polski przedsiębiorca planujący ekspansję: czy zakładać w Niemczech spółkę, czy oddział, o czym pamiętać przy zakładaniu spółki i jakie szanse daje dziś zakup istniejącej niemieckiej firmy. W tym artykule zbieram najważniejsze wnioski — i pokazuję, dlaczego jednym z najciekawszych kierunków jest właśnie Nadrenia.
Nadrenia Północna-Westfalia — gospodarka większa niż Belgia
Skala tego regionu robi wrażenie. W Nadrenii Północnej-Westfalii mieszka ponad 18 milionów ludzi — tyle, co w całej Holandii. Gdyby NRW była samodzielnym państwem, jej gospodarka byłaby większa niż gospodarka Belgii. To najludniejszy i jeden z najsilniejszych gospodarczo landów Niemiec.
Dla polskich firm to nie jest kierunek przypadkowy. Już dziś działa tam około 300 polskich przedsiębiorstw, a relacje polsko-westfalskie mają korzenie sięgające końca XIX wieku, gdy wielu Polaków emigrowało do Zagłębia Ruhry. Historia i gospodarka spotykają się tu wyjątkowo blisko.
Spotkanie otworzył Oliver Burrak z NRW.Global Business, który podkreślił, jak atrakcyjnym partnerem dla Górnego Śląska jest Nadrenia — szczególnie w sektorach przemysłowym, inżynieryjnym i IT. Zwrócił też uwagę na rzecz, którą łatwo przeoczyć: wybór lokalizacji spółki czy oddziału w Niemczech ma realne znaczenie dla tego, jak firmę odbiera niemiecki klient.
Jak wejść na rynek niemiecki? Trzy drogi
W praktyce polska firma ma do wyboru trzy podstawowe ścieżki:
Pierwsza: własna spółka. Podstawowym narzędziem wejścia jest założenie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością prawa niemieckiego, czyli GmbH. Daje pełną obecność prawną, ograniczoną odpowiedzialność i wiarygodność wobec niemieckich kontrahentów, banków i urzędów.
Druga: oddział. Nie zawsze potrzebna jest od razu spółka. Oddział (Zweigniederlassung) bywa wystarczający, gdy firma chce najpierw przetestować rynek albo obsłużyć pojedyncze kontrakty. Wybór między spółką a oddziałem to nie formalność — to decyzja o odpowiedzialności, podatkach i o tym, jak firma jest postrzegana.
Trzecia: zakup niemieckiej firmy. To ścieżka, którą dziś warto rozważać poważniej niż kiedykolwiek. W Niemczech jest wiele dobrych firm bez sukcesora (Nachfolge) — właściciele odchodzą na emeryturę, a nie mają komu przekazać biznesu. Sytuacja gospodarcza sprzyja przejęciom. Zamiast budować markę i bazę klientów od zera, można kupić gotowy, działający podmiot z historią.
Spółka czy oddział — na co uważać
Sama rejestracja GmbH to najprostszy etap. Prawdziwe pytania zaczynają się później:
Odpowiedzialność i zarząd — kto zasiada w zarządzie, gdzie faktycznie zapadają decyzje i jak wygląda odpowiedzialność członków zarządu według prawa niemieckiego.
Podatki i miejsce prowadzenia działalności — gdzie powstaje zakład podatkowy i który fiskus ma prawo do dochodu.
Substancja — spółka musi mieć realną obecność: adres, ludzi, decyzje podejmowane na miejscu. Sam szyld nie wystarczy.
Rozliczenia wewnątrz grupy — relacje między polską a niemiecką spółką wymagają umów i rynkowych cen.
Te elementy przesądzają, czy ekspansja będzie bezpieczna, czy stanie się źródłem problemów przy pierwszej kontroli. Warto ustawić je od początku.
Essen — ciekawa alternatywa dla Düsseldorfu
Polskie firmy wchodzące do Nadrenii najczęściej wybierają Düsseldorf. Zrozumiałe — to stolica landu z rozpoznawalną marką. Ale na spotkaniu mocno wybrzmiał inny kierunek: Essen.
Essen to jedno z największych miast Zagłębia Ruhry — około 575 tysięcy mieszkańców — o silnych tradycjach przemysłowych i energetycznych. Przeszło drogę bardzo podobną do miast Górnego Śląska: od węgla i stali (Kohle und Stahl) do nowoczesnej gospodarki i usług. Ten wspólny kod transformacji sprawia, że śląskie i westfalskie firmy szybko się rozumieją.
Dziś Essen to jedna z największych w Niemczech koncentracji central korporacji — swoje siedziby mają tu trzy spółki z indeksu DAX (Brenntag, E.ON, RWE) i trzy z MDAX (Evonik, Hochtief, thyssenkrupp), a także m.in. Aldi Nord i Deichmann. Miasto zorganizowało na nowo swoją obsługę biznesu i utworzyło wyspecjalizowaną komórkę do obsługi inwestorów zagranicznych. Reprezentowały je na spotkaniu dr Samiro Bojarra i dr Jana Drechsler z Essener Wirtschaftsförderungsgesellschaft (EWG).
Dla polskiej firmy Essen bywa tańsze niż Düsseldorf, przy bardzo dobrej dostępności partnerów biznesowych i prężnym wsparciu dla inwestorów. Innymi słowy: zanim automatycznie wybierzesz Düsseldorf, sprawdź, czy Essen nie pasuje do Twojego biznesu lepiej.
Podsumowanie
Spotkanie pokazało coś, co cieszy najbardziej: polska gospodarka staje się atrakcyjnym partnerem dla największych. Sam land utrzymuje w Warszawie przedstawicielstwo, którego zadaniem jest obsługa polskich firm wchodzących do Niemiec — a miasta takie jak Essen aktywnie budują relacje z Górnym Śląskiem. To także dowód, jak skutecznie Regionalna Izba Przemysłowo-Handlowa w Gliwicach nawiązuje międzynarodowe kooperacje.
Jeśli planujesz wejście na rynek niemiecki, kolejność jest prosta: najpierw wybór drogi (spółka, oddział czy przejęcie), potem lokalizacja, a dopiero na końcu formalności. Odwrotna kolejność bywa kosztowna. W tych trzech krokach chętnie pomożemy.
Planujesz spółkę, oddział lub przejęcie w Niemczech albo Austrii? KorusLegal doradza w polskim, niemieckim i austriackim prawie oraz podatkach – od struktury i rejestracji po bieżącą obsługę po obu stronach granicy. Skontaktuj się z nami.
